İzafiyet Kuramını Destekleyen, Yeni Oluşan Bir Kara Deliğin ‘Çınlamaları’ İlk Kere Tespit Edildi

İzafiyet Kuramını Destekleyen, Yeni Oluşan Bir Kara Deliğin 'Çınlamaları' İlk Kere Tespit Edildi

MIT ve dünyanın öbür bir hayli yerinden gelen fizikçiler, yeni oluşan bir kara deliğin çınlamasını ilk kere tespit ettiler. Tahlilciler, aynı zamanda kara deliğin kütlesini de varsayım ettiler. Tüm bunlar, onlarca sene evvel İzafiyet Kuramı’ni ortaya atan Einstein’ı destekleyen daha çok ispat anlamına da geliyor.

Physical Review Letters’ta yayınlanan araştırma, kara deliklerin “tüylerinin” olmadığı fikrini de destekliyor. Burada bir metafor olarak kullanılan “tüy” hair John Wheeler tarafından ortaya atılmıştı. Einstein’ın kuramına göre kara deliklerin gözlemlenebilir üç özelliği bulunmalı: kütle, dönme ve elektrik yükü. Öbür tüm özellikler ise kara deliğin kendisi tarafından yutuluyor ve John Wheeler, bunu tüy olarak adlandırıyor.

kara delik

Takımın belirtileri de kara deliklerin tüysüz olduğu fikrini destekliyor. MIT’den araştırmanın başyazarı olan Maximiliano Isi “İzafiyet Kuramı’nin doğru olmasını hepimiz bekliyorduk ancak ilk kere bu biçimde doğruladık. Bu, tüysüzlük teoreminin dolaysız olarak galibiyetli bir biçimde test edildiği ilk deneysel ölçüm oldu. Kara deliklerin tüylerinin olmadığı anlamına da gelmiyor” dedi.

Cıvıltıya eş sesler:

Kara delik

9 Eylül 2015 senesinde bilim insanları, ilk kere uzay/zamandaki ebedi ufaklıktaki dalgacıkları tespit ettiler. GW150914 olarak adlandırılan ve LIGO Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory tarafından asıllaştırılan bu tespitte bilim insanları, hengameyi uzaklaştırdılar ve sinyale yanaştılar. Tahlilciler, yavaş yavaş yok olmadan evvel süratle çoğalan bir dalga şekli gözlemlediler. Sinyal, sese çevrildiğindeyse “cıvıltıya” eş bir ses duydular.

Bilim insanları, yer çekimsel dalgaların süratle spiralleşen iki devasa kara delik tarafından oluşturulduğunu kollamadılar. Sinyalin en üst noktası cıvıltının en hengameli kısmı, yeni kara delik yaradılışıyla irtibatlıydı. Isi, “Çoklu frekanslardan oluşan gitgide değişik oranlarda yavaş yavaş uzaklaşan bir toplu yer çekimsel dalga sinyali tespit ettik. Her bir frekans ya da ton, yeni kara deliğin titreşimsel frekansına tekabül ediyordu” ifadelerini kullandı.

Bazı şeyleri tespit edecek noktaya eriştik:

Einstein’ın İzafiyet Kuramı; kara deliğin yer çekimsel dalgalarının azalmasının, kara deliğin kütlesinin ve döngüsünün; doğrudan çarpımı olacağını öngörüyordu. Bilim insanları, yaptıkları hesaplamaların daha evvel yapılan hesaplamalarla eşleştiğini gördü. Isi, mevzuyla alakalı olarak “Bu, topluluk için oldukça coşku verici zira çalışmamız, bu cins çalışmaların önümüzdeki 20 senede değil şimdi muhtemel olduğunu gösterdi” dedi.