Çernobil’in Koruma Kalkanı, ‘Hakimiyetli’ Bir Biçimde Devrilecek

Çernobil’in Koruma Kalkanı, ‘Hakimiyetli’ Bir Biçimde Devrilecek

Tarih 26 Nisan 1986’yı gösterdiği zaman, dünyada eşi eşi görülmemiş bir facia yaşandı. Ukrayna hudutları içerisinde bulunan Çernobil Nükleer Reaktörü, us almaz yanılgılar silsilesi neticesinde patladı ve atmosfere çok büyük oranda radyoaktif madde dağıldı. Bu maddeler hem Avrupa bölgesini hem de Karadeniz sebebiyle Türkiye’yi çok ciddi anlamda etkiledi.

Yaşanan vakanın ardından büyük uğraşlar verildi ancak yeniden de bu vaziyet radyoaktif maddelerin etrafa dağılmasına mani olamadı. Yetkililer, radyoaktif maddenin dağılmasını yasaklamak için Çernobil Nükleer Santrali’ni boylu süresince “Lahit” ismi verilen bir yapıyla kapladılar ve bu yapı hala radyoaktif maddelerin etrafa yayılmasını yasaklıyor.

Ancak hem inşaatın çabucak yapılması hem o yarıyılın olanakları hem de bölgenin fazla derecede radyoaktif olması, yapılan bu lahitin dayanıklılığını ciddi anlamda etkiledi. Mühendislerin son çalışmasıyla beraber, 100 sene süresince sabredebilecek yeni bir çelik sistem hazırlandı ancak daha önceki lahit her geçen gün azıcık daha eforunu kaybediyor ve artık neredeyse çökmenin eşiğinde.

çernobil

Anekdot: Yukarıyada bulunan resim, Çernobil Nükleer Santrali için kazadan sonra yapılan koruma kısmını göstermektedir. Santralin şimdiki koruma kalkanı ise azıcık daha meyilli bir kubbe biçimine sahiptir.

Şimdiyse Çernobil Nükleer Santrali’nin idareyicileri, uzmanların yaptığı son araştırma neticesinde bazı söylemelerde bulundular. İşletme yetkilileri tarafından yapılan söylemelerde daha önceki lahitin yalnızca dayanak betonları üzerinde durduğunun tanımlandığı ve bu surattan her an çökebileceğinin anlaşıldığı ifade edildi. Yapının çökmeden sıhhatli bir biçimde devrilmesine karar veren yetkililer, bir inşaat işletmesiyle 78 milyon dolarlık bir kontrat imza attı. Bu kontrat kapsamında inşaat firmayı, 2023 senesine kadar daha önceki lahiti tehlikesiz bir biçimde devirecek.

Yapılan söylemelere göre inşaat firmayı, imha operasyonlarına başlamadan evvel daha önceki lahiti kuvvetlendirmek için bazı çalışmalar yapacaklar. Bu çalışmalar kapsamında robotik vinçler kullanılacak ve imha süresince yapının çökmesinin önüne geçilmesi sağlanacak. Ancak bu gidişatında tehlikeleri bulunuyor. Yetkililere göre her bir parçanın kaldırılması radyoaktif madde salınımını artıracak ve bu da lahitin, azıcık daha dayanıksız bir hale gelmesine neden olacak. İmha vaktindeyse beton ve demir malzemeler evvel ardından da yok edilme operasyonlarına geçilecek.

Yapılacak harekâtlar yalnızca bu yapının tehlikesiz bir biçimde yıkılmasını kapsamıyor. İmha harekâtı bitirildikten sonra emekçiler, 4 numaralı reaktörde bulunan radyoaktif maddelerin arınma operasyonlarını da yapacaklar. Böylece kazanın yaşandığı yarıyıllarda bölgeye dökülen kumun lav haline gelmiş olan radyoaktif kısmının arınılması sağlanacak.

4 numaralı reaktörde hala radyoaktif halde bulunan maddelerin arınılmasının 2065 senesine kadar sürmesi bekleniyor. Ancak bilim insanlarına göre bu uzun müddet 40 binden fazla yeni kanser hadisesine neden olacak.